In de meidagen van 1940, bij het begin van de Tweede Wereldoorlog, veranderden de rustige dorpjes Vinkt en Meigem in het decor van een wreed oorlogsdrama. Op enkele dagen tijd vielen er maar liefst 140 burgerslachtoffers. Onder hen waren mannen, vrouwen, kinderen en bejaarden. Zij werden zonder meer geëxecuteerd als vergelding voor de acties van vermeende spionnen en vrijschutters. Tot op vandaag leeft bij de overlevenden en nabestaanden de vraag hoe en waarom dit drama is kunnen gebeuren.

De realisatie van een reflectieruimte in Vinkt is een gezamelijk project van de Provincie Oost-Vlaanderen de Vereniging 'Vinkt mei 1940: waartoe de mens in staat is' en het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting. Met deze reflectieruimte wordt getracht de herinnering aan de meidagen te bewaren en door te geven en de universele betekenis ervan te benadrukken.

De Duitse troepen kennen een snelle opmars bij hun veroveringstocht van België. Ook tijdens de oversteek van het Schipdonkkanaal en bij de inname van Meigem op 25 mei 1940 winnen ze snel aan terrein. Bij het naderen van Vinkt botst het Duitse leger echter op een onverwachte forse weerstand van het Belgische Regiment van de Ardense Jagers. Na lange uren van hevige strijd en tegenslagen raken de Duitsers er van overtuigd dat er zich onder de burgerbevolking scherpschutters en spionnen bevinden. Op maandag 27 mei ontaardt de situatie en gaan de Duitsers over tot nietsontziende vergeldingsacties op de burgerbevolking. Met de capitulatie van het Belgische leger op dinsdag 28 mei eindigt officieel de 18-Daagse Veldtocht van het Duitse leger. Maar dit betekent niet het einde van het drama in Vinkt. Ook nog de dag na de capitulatie worden burgers gevangen gehouden en geëxecuteerd.

Onder de slachtoffers zijn er vooral inwoners van Vinkt en het naburige Meigem, maar ook tal van vluchtelingen die per toeval in de omgeving verscholen zaten of er passeerden.

Tot op vandaag zijn nog heel wat getuigen van deze tragische gebeurtenissen aanwezig in het dorpsbeeld van Vinkt en Meigem. Zo zijn in enkele muren kogelgaten terug te vinden van de groepsexecuties, en zijn er veel hoevegebouwen die de locatie vormden voor een aantal gebeurtenissen van toen bewaard.

Minder tastbaar, maar des te meer levend, is de herinnering aan de gebeurtenissen en aan de slachtoffers, die blijft voortbestaan bij de overlevenden en nabestaanden. In het spoor van deze herinnering groeide in de jaren tachtig het idee ontwikkeld dat een systematische aanpak nodig zou zijn om de nagedachtenis aan de gebeurtenissen te bewaren en de universele betekenis ervan te stimuleren. Daarom ijverde de vereniging Vinkt mei 1940: waartoe de mens in staat is voor de inrichting van een reflectieruimte in Vinkt.

Deze reflectieruimte wordt nu gerealiseerd dankzij de financiële steun van de Provincie Oost-Vlaanderen. Ze zal worden ondergebracht in een nieuwe vleugel van het Rust- en Verzorgingstehuis Sint-Franciscus. Het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting verzorgt in samenwerking met de vereniging ‘Vinkt mei 1940: waartoe de mens in staat is’ de inhoud van de reflectieruimte. Er wordt naar gestreefd historisch verantwoorde informatie aan te bieden, die verschillende invalshoeken belichten. De complexiteit van motieven, gevoelens, beleving en herinnering van alle betrokkenen (burgers, Ardense Jagers, Duitse militairen) komt aan bod. De bezoeker zal via de interactieve aanpak zelf op zoek kunnen gaan naar aanleidingen, oorzaken of mogelijke verklaringen.

Een reflectiefilm zal de bezoeker inleiden in de gebeurtenissen van mei 1940. Deze video is opgevat als een documentaire met reflectieve waarde en wordt uitgewerkt in een projectie op drie wanden.

Daarnaast zal de bezoeker informatie kunnen opzoeken in een interactieve databank. Hierin komen alle cruciale gebeurtenissen, plaatsen en persoonlijke verhalen samen. De databank kan begrepen worden als een boek waarvan men zelf kan bepalen hoe het verhaal verteld wordt. De basis van de databank vormt een digitaal archief van foto’s getuigenissen, documenten, interviews en andere bronnen met betrekking tot Vinkt in mei 1940.

Ten slotte hopen we dat de bezoeker na een bezoek aan de reflectieruimte met een andere kijk zal kunnen rondwandelen in de dorpskern van Vinkt en dat de herinnering aan de meidagen bewaard blijft voor de komende generaties.

Voor meer info zie: www.vinkt.be

Met de financiële steun van:

Europees LandbouwFonds voor PlattelandsOntwikkeling: Europa investeert in zijn platteland