De beide wereldoorlogen hebben op het Europese continent diepe sporen nagelaten. De uitdagingen om dit verleden te interpreteren en in herinnering te brengen, worden steeds groter. Want voor meer en meer mensen is het oorlogsverleden echter iets van “horen zeggen”. De directe getuigen worden ouder en zeldzamer. Dit heeft ook gevolgen voor de manier waarop we omgaan met de overblijfselen van de oorlog. Dit is ook het geval voor het executieoord Oostakker-Rieme, een herdenkingsplaats voor bijna 60 Belgische verzetslieden uit de Tweede Wereldoorlog. Voor de provincie Oost-Vlaanderen werkt het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw daarom aan een ontsluitingsplan voor deze site en denken we na over hoe we best met dit moeilijke verleden om kunnen gaan.

Bijna 60 Belgische verzetslieden werden in Oostakker en in Rieme tijdens de Tweede Wereldoorlog door de Duitse bezetter gefusilleerd. Door de uitbreiding van de Gentse haven verdween het executieoord in Rieme en werd het verplaatst naar en geïntegreerd in de site van Oostakker. Het executieoord van Rieme-Oostakker is uitgegroeid tot een nationaal bedevaartsoord en een Europese verzetsbedevaartplaats. Ieder jaar opnieuw vindt er een officiële herdenkingsplechtigheid plaats. Deze gedenkplaats bevat verder nog verschillende gedenkstenen, gedenkkruisjes, kunstwerken, urnen en een deportatiewagon die gevangenen vanuit België naar de concentratie- en vernietigingskampen bracht. Op dit ogenblik is de site voor bezoekers echter moeilijk te begrijpen. Onze aanbevelingen moeten daar verandering in brengen.

Het werk rond deze site was ook de aanleiding om in samenwerking met de Arteveldehogeschool Gent een educatief experiment op te starten. Op vrijdag 13 en maandag 16 juni 2008 mochten drie klassen van de basisschool Slotendries uit Oostakker een educatief pakket uittesten van twee studentes bachelor lager onderwijs. Dit educatief pakket liet de kinderen kennismaken met de wereld van het verzet tijdens de Tweede Wereldoorlog, en met de gruwelijke gebeurtenissen op het executieoord van Oostakker in het bijzonder. Het is de bedoeling dat scholen in de buurt van gelijkaardige sites en monumenten deze format overnemen en gebruiken.

In 2005 nam het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw de rol van erfgoed in conflictsituaties al eens onder de loep in het internationale Ename Colloquium dat toen in het teken stond van Memory and Identity.