Het begijnhof van Kortrijk: naar de interpretatie van een UNESCO Werelderfgoedsite
Op 2 december 1998 werd het begijnhof van Kortrijk, samen met nog 12 andere Vlaamse begijnhoven, ingeschreven op de werelderfgoedlijst van UNESCO. De begijnhoven kregen zo een internationale erkenning als werelderfgoed voor hun “uitzonderlijke universele waarde”. Voor de ontsluiting van het begijnhof werkt het Ename Expertisecentrum samen met het OCMW Kortrijk, de eigenaar van de site.
Ondergrondse musea en bewaring "in situ": Sino-Europees Han Yangling-Pisa-project
Hoe stel je 30 scheepswrakken uit de Romeinse periode tentoon op de plaats waar je ze hebt gevonden? Hoe bewaar je eeuwenoude indrukwekkende terracottabeelden in een ondergronds museum dat is gebouwd op de plaats waar archeologen hun werk deden? Verschillende Europese en Chinese partners slaan de handen in elkaar en wisselen hierover hun expertise uit. Het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw neemt deel aan de dialoog, die een bijzondere aanleiding vormt om de principes van het Ename Charter uit te werken voor het “in situ” bewaren van broze archeologische vondsten.
“For the greater share of honour”: Project Casus Belli
Veldslagen hebben vaak een beslissende invloed op het verloop van de geschiedenis. Toch is er weinig aandacht voor het onderzoek, het beheer en de ontsluiting van slagvelden die dateren van vóór de Eerste Wereldoorlog. Behalve eventuele herdenkingsmonumenten zijn er vaak geen zichtbare sporen van de slag nagelaten. Vandaar dat dit soort erfgoed zeer sterk is bedreigd. Het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw stond mee aan de wieg van het Europese netwerk ESTOC en start een onderzoek op het 300 jaar oude slagveld van Oudenaarde om de problematiek van pre-moderne slagvelden als erfgoed onder de aandacht brengen.
Vinkt in mei 1940. Waartoe de mens in staat is.
In de meidagen van 1940, bij het begin van de Tweede Wereldoorlog, veranderden de rustige dorpjes Vinkt en Meigem in het decor van een wreed oorlogsdrama. Op enkele dagen tijd vielen er maar liefst 140 burgerslachtoffers. Onder hen waren mannen, vrouwen, kinderen en bejaarden. Zij werden zonder meer geëxecuteerd als vergelding voor de acties van vermeende spionnen en vrijschutters. Tot op vandaag leeft bij de overlevenden en nabestaanden de vraag hoe en waarom dit drama is kunnen gebeuren.
De realisatie van een reflectieruimte in Vinkt is een gezamelijk project van de Provincie Oost-Vlaanderen, de Vereniging 'Vinkt mei 1940: waartoe de mens in staat is' en het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting. Met deze reflectieruimte wordt getracht de herinnering aan de meidagen te bewaren en door te geven en de universele betekenis ervan te benadrukken.
Omgaan met moeilijk oorlogserfgoed: Het executieoord Oostakker-Rieme
De beide wereldoorlogen hebben op het Europese continent diepe sporen nagelaten. De uitdagingen om dit verleden te interpreteren en in herinnering te brengen, worden steeds groter. Want voor meer en meer mensen is het oorlogsverleden echter iets van “horen zeggen”. De directe getuigen worden ouder en zeldzamer. Dit heeft ook gevolgen voor de manier waarop we omgaan met de overblijfselen van de oorlog. Dit is ook het geval voor het executieoord Oostakker-Rieme, een herdenkingsplaats voor bijna 60 Belgische verzetslieden uit de Tweede Wereldoorlog. Voor de provincie Oost-Vlaanderen werkt het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw daarom aan een ontsluitingsplan voor deze site en denken we na over hoe we best met dit moeilijke verleden om kunnen gaan.
Integrale erfgoedbenadering in een stadscontext: Ronse
Behoud, beheer en een duurzame ontsluiting van erfgoed in een stadscontext heeft maar kans op slagen als je het erfgoed vanuit een totaalvisie aanpakt. De erfgoedwaarde van monumenten, landschappen en tradities pas je dan in de ruimetijke planning en in de visies rond stadsontwikkeling, -vernieuwing en -identiteit. Die benadering passen we toe in onze samenwerking met de Oost-Vlaamse stad Ronse.
Fabrieken in de stad: leven nu met een industrie van toen
De zorg voor het industriële erfgoed stelt ons voor een grote uitdaging. Vaak gaat het om grote complexen, zijn sites gecontamineerd door vervuiling of zijn ze moeilijk te herbestemmen. Een heel ander probleem doet zich voor in de Oostvlaamse stad Ronse.
Oog in oog met het verleden? Levende geschiedenis en erfgoedinterpretatie
De herbeleving van de slag bij Waterloo, ambachtenmarkten, archeoparken, oud-militaire parades en stoeten, ... “Levende geschiedenis” is hot in het hedendaagse erfgoedlandschap. Deze evolutie doet uiteraard heel wat vragen rijzen over de wenselijkheid, de geloofwaardigheid of de voor- en nadelen van deze aanpak. Als medeorganisator van de historische re-enactment van de Slag bij Oudenaarde kwam het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw in deze merkwaardige wereld terecht.
Oudenaarde 1708: Een stad, een koning, een veldheer
Op 11 juli 1708 was Oudenaarde het strijdtoneel van de Europese grootmachten en kwam er voorgoed een einde aan de macht van de Franse Zonnekoning. De stad Oudenaarde en het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw wilden de driehonderdste verjaardag van deze belangrijke gebeurtenis niet onopgemerkt laten en sloegen de handen in elkaar: een historische evocatie en twee tentoonstellingen brachten De Slag bij Oudenaarde opnieuw tot leven.
