ICOMOS Ename Charter als nieuwe standaard voor het omgaan met erfgoed. De Algemene Vergadering van ICOMOS keurde het “Charter voor de Interpretatie en Prestentatie van Culturele Erfgoedsites” goed. Dit document dat internationaal gekend is als het “ICOMOS Ename Charter” is het eerste in zijn soort dat richtlijnen aanbiedt voor ontsluiting, publieke duiding en voorstelling van erfgoedsites. Het document is gebaseerd op het integraal erfgoedbeleid dat de jongste decennia in Vlaanderen werd ontwikkeld met Ename als voortrekker. Ondertussen inspireert het de rest van de wereld. De goedkeuring van het charter vormt het sluitstuk van een zeven jaar lange procedure waar heel veel mensen en instellingen, zowel lokaal als internationaal, bij betrokken waren.

De Icomos-charters en richtlijnen gelden wereldwijd als standaard voor het omgaan met erfgoed. Vroegere internationale richtlijnen en standaarden zoals het “Charter van Venetië”, legden sterk de nadruk op de fysieke bescherming, conservering en restauratie van gebouwen.

De link tussen de gemeenschap en het erfgoed bleef echter in de schaduw. Nochtans is net de betrokkenheid van de bezoeker, de scholen, de lokale bewoners, het grote publiek, kortom alles wat we het maatschappelijk draagvlak kunnen noemen, nodig om een bescherming van het onroerende erfgoed (monumenten, landschappen, archeologische sites) op lange termijn te kunnen garanderen. Het voegt immers net dié dimensie toe die mensen werkelijk verbindt met het verleden. Aan die nood voldoet het ICOMOS Charter voor de Presentatie en Interpretatie van Culturele Erfgoedsites. Het Ename-charter zal in de toekomst wereldwijd de standaard worden voor alles wat met ontsluiting en interpretatie van erfgoedsites te maken heeft.

Het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw is dan ook bijzonder blij dat haar unieke aanpak uiteindelijk heeft geleid tot een internationaal erkend document dat in de volgende decennia richtinggevend zal zijn in de manier waarop we met ons erfgoed zullen omspringen.

Het succes zou er niet zijn geweest zonder de steun van verschillende instanties, niet in het minst van de Provincie Oost-Vlaanderen, de stad Oudenaarde en van de Vlaamse Overheid.

de heer Jozef Dauwe, gedeputeerde voor cultuur van de Provincie Oost-Vlaanderen verwoordt het zo: “Voor ons is het ICOMOS Ename Charter een belangrijke exponent dat naadloos aansluit bij ons algemeen cultuurbeleid waarin kwaliteit voorop staat. De goedkeuring ervan betekent voor de provincie de erkenning op internationaal niveau van een visie op erfgoedontsluiting waarbij dat erfgoed wordt benaderd vanuit de rol die ze kan spelen in het creëren van een betere gemeenschap. Wij zijn dan ook ontzettend fier.”

Minister Dirk Van Mechelen, bevoegd voor onroerend erfgoed in de Vlaamse Regering, is met de erkenning van ICOMOS Ename Charter eveneens bijzonder opgezet. “Het is fantastisch dat het integrale erfgoedbeleid, waarbij we streven naar een voldoende groot maatschappelijk draagvlak, nu ook als internationale standaard geldt. De manier waarop erfgoedzorg in Ename in de praktijk wordt gebracht, verdient dat ook. Vernieuwend, vooruitstrevend en kwalitatief. Dat zijn slechts enkele begrippen die in me opkomen telkens ik daar kom. Ik wil alvast iedereen van harte feliciteren die hiertoe heeft bijgedragen en kijk alvast uit naar de nieuwe initiatieven die daar worden ontwikkeld.”

Marnic De Meulemeester, burgemeester Oudenaarde, die het project van bij het begin heeft zien groeien en actief steunt: “Uiteraard is het een bijzondere eer voor onze stad dat Oudenaarde in het algemeen en Ename in het bijzonder op de wereldkaart staat. Het blijft toch bijzonder dat een kleine lokale gemeenschap als Ename de ganse wereld kan inspireren.”

Uiteraard speelden de leden en afdelingen van ICOMOS zelf een zeer actieve rol. Gustavo Aroaz, kersvers verkozen voorzitter van ICOMOS, vanuit Quebec: “zoals met de aanvaarding van alle doctrinaire documenten vormde het ICOMOS Ename Charter het hoogtepunt van een lang proces dat heeft geleid tot een globale consensus onder erfgoedspecialisten in alle delen van de wereld. De leidinggevende rol van het Ename Expertisecentrum tijdens het ingewikkelde redactieproces was essentieel in het tot stand komen van de versie zoals we die nu kennen. Het toont ook nog maar eens de vitaliteit en deskundigheid waarmee het Belgisch Comité van ICOMOS verbonden is met de internationale erfgoedgemeenschap.” Aroaz omschrijft het Belgische ICOMOS-comité ook als “een van de sterkste en meest levendige comités sinds de oprichting van ICOMOS in 1965.”

Jean-Pierre Van Der Meiren, voorzitter van het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw en bezieler van het project in Ename: “De goedkeuring van het charter is voor het Ename Expertisecentrum de bekroning van vele jaren werk. Ik wens de bezielers van het eerste uur Dirk Callebaut en vooral Neil Silberman extra te bedanken en te feciliteren. Deze erkenning op internationaal niveau is niet alleen een enorme opsteker voor het Ename Expertisecentrum, maar ook voor de Provincie Oost-Vlaanderen en voor Vlaanderen.”

Met de erkenning van deze internationale standaard voor erfgoedbeheer staan we aan het begin van een nieuw proces. Het Ename Expertisecentrum voor Erfgoedontsluiting vzw zal er als secretariaat van het Icomos-comité mee zorg voor dragen dat de unieke aanpak rond Ename overal ter wereld in de volgende decennia richtinggevend zal zijn voor de manier waarop met erfgoed zal worden omgegaan.

Meer info: www.enamecharter.org